Rehabilitacja przez szachy

Joanna Zbroniec (terapeutka): Gra w szachy to nie tylko rywalizacja zawodowa, może stać się również deską ratunkową dla osób chorych lub niepełnosprawnych. W sytuacji gdy nieszczęśliwy wypadek lub choroba unieruchomi ciało, umysł może być w pełni wykorzystywany i zapewniać takiej osobie mnóstwo satysfakcji. Taką możliwość daje właśnie gra w szachy, która nie wymaga sprawności fizycznej  tylko sprawnego umysłu. Gra w szachy może stać się jedną z form rehabilitacji. Ze w zględu na swoją specyfikę daje możliwość przeżywania różnych emocji takich jak radość, smutek, złość lub wstyd. Dzięki temu poprawia jakość życia chorego. Zawodnik cieszy się z wygranej lub zdobycia przewagi, smuci się stratą, złym posunięciem, przegraną, odczuwa niesmak obserwując nie udane zagranie, wstydzi się swojej złej gry, a często złości się na własną niemoc wobec przewagi lepszego przeciwnika. Grając w szachy nie trzeba aktywnie uczestniczyć w życiu społecznym, aby móc nawiązywać satysfakcjonujące relacje społeczne. Gra w szachy może jednocześnie stać się sposobem powrotu do zdrowia, oczywiście w sytuacjach gdy jest to możliwe. Często długa rehabilitacja dla chorego jest straconym czasem w życiu, w którym dana osoba wspomina tylko co kiedyś mogła, a czego teraz nie może robić i odlicza dni do czasu wyzdrowienia. Takie podejście z jednej strony faktycznie motywuje do wytężonych ćwiczeń, jednakże w sytuacji gdy brak jest widocznych efektów rehabilitacji może braknąć wytrwałości. I w tej sytuacji gra w szachy daje narzędzia do walki z chorobą. Gra w szachy uczy wytrwałości, konsekwencji i pokazuje, że systematyczna praca daje rezultaty. Gra w szachy może również blokować ból. Badania naukowe potwierdzają, że osoby wykonujące zadania, które angażują dużo zasobów poznawczych, mniej odczuwają ból i potrzebują mniej środków przeciwbólowych. Taką aktywnością zdecydowanie jest gra w szachy, która wymaga wzmożonej koncentracji oraz sporo wysiłku umysłowego. Dzięki zaangażowaniu się w grę, chory często zapomina o problemach i ograniczeniach jakie sprowadziła na niego choroba. Znalezienie nowego sposobu realizacji obniża również poziom stresu i wpływa na mniejsze zagrożenie depresją, która jest częstą dolegliwością współwystępującą w stanach chorobowych. Można powiedzieć, że gra w szachy może stać się alternatywnym sposobem na życie, szczególnie dla osób na stałe sparaliżowanych. Dla wielu zawodowych szachistów życie toczy się od zawodów do zawodów poprzeplatanych czasem spędzanym przy desce szachowej na treningach. Tak więc dzięki grze niepełnosprawne osoby mają szanse na realizowanie siebie właśnie poprzez grę, tym bardziej, że szachy są wymagająca i rozwijającą rozgrywką, która w wielu aspektach symuluje realne życie. Uczy nadziei i wytrwałości. Zawodnik szybko się przekonuje, że w różnych pozornie beznadziejnych pozycjach można znaleźć kreatywne rozwiązanie i z sukcesem zakończyć partię. Takim przykładem może być chociażby partia:
 
 
Białe zaczynają i remisują.
 
Rozwiązanie: 1. f8 S! Hh1 2. Se6 Gg2 (Jeśli 2… c4,to 3. Sd4 Gg2 4. Sc2+ Kf1 5. Se3+ z wiecznym szachem) 3. Sc5 Kf1 (Jeśli czarne zagrają pionem f, wtedy białe matują Sd3#); 4.Se4! Ke1 (Inaczej po 4…e1H lub 4…We1, nastąpi mat 5.Sg3#). 5. Sc5 Kf1 6. Se4 i remis przez powtórzenie posunięć.
 
Wyboru dokonał Piotr Murdzia - Mistrz Świata w Solvingu
 
          Dla dorosłych szachy są po prostu grą, ale dla dzieci mogą stać się wspaniałą baśnią rozgrywaną za pomocą szachowych postaci na planszy. Dzieci uczą się i rozwijają  dzięki zabawie, a baśnie są dla nich sposobem przeżywania trudnych sytuacji. Dlatego też gra w szachy jest wspaniałym sposobem wspierania rozwoju chorych dzieci. Poznając historie szachowe dzieci mogą rozwijać swoją wyobraźnie i uczyć się jak radzić sobie w trudnych chwilach takich jak choroba. Przedstawiając na szachownicy atak na króla można opowiadać o tym, jak z takim zagrożeniem można sobie radzić. Jak wiemy sposoby są 3: ucieczka króla, zasłonięcie się lub zbicie atakującej figury lub piona.  Łatwo można doszukać się tu aluzji do realnego życia, w którym to możemy uciec przed zagrożeniem, zasłonić się – poszukać wsparcia kogoś innego lub samemu odeprzeć atak. Wplatając w trening szachowy chorych dzieci aluzje do realnego życia możemy kształtować pozytywne zachowania takie jak motywacja do poszukiwania rozwiązania, wytrwałość w działaniu oraz koncentrację na zachowaniu, którym się w danym czasie zajmujemy. Ponadto dostosowując pojedynki młodych chorych szachistów można specjalnie dawkować im ilość zwycięstw, a takie doświadczenia realnie wzmacniają psychikę dziecka i dają im siłę do pokonywania trudności w chorobie. Wisienką na torcie mogą stać się piękne pozycje szachowe, które dzięki swej obrazowości mogą przenieść dzieci w prawdziwy świat baśni przedstawiany rozgrywką na szachownicy.
 
Tu pozycja bajkowa:
 
 
Białe zaczynają i wygrywają.
 
Rozwiązanie: 1. Sc6 Sa3! 2.Sb4! Sc4+ 3. Ke6 Se5 4. Ke5 Sf3 5.Kd5 Se5 6.Ke5 b1H 7.Sd3#.
 
Wyboru dokonał Piotr Murdzia - Mistrz Świata w Solvingu
▲ Góra strony
Hotel - This is a contributing Drupal Theme
Design by WeebPal.